Wanneer integriteit een politiek wapen wordt: waarom Clémentine Barzin een stap opzij zet in Brussel

De Brusselse politica Clémentine Barzin (MR) legt haar functie neer als fractieleider van haar partij in het Brussels Parlement, kort nadat haar echtgenoot Boris Dilliès minister-president van het Gewest werd. Het gaat niet om een juridische verplichting, maar om een strategische keuze die één kernvraag blootlegt: volstaat het om belangenconflicten te vermijden, of moet de politiek ook elke schijn ervan uitschakelen?

Wat is er precies beslist, en waarom nu?

Clémentine Barzin, parlementslid voor de Mouvement Réformateur (MR), geeft de leiding van de MR-fractie in het Brussels Parlement op. De timing is allesbehalve toevallig: haar echtgenoot Boris Dilliès is net aangeduid als nieuwe minister-president van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest. MR-voorzitter Georges-Louis Bouchez maakte de beslissing bekend en koppelde ze expliciet aan het politieke risico dat de partij loopt sinds Dilliès het premierschap op regionaal niveau opnam.

De redenering van de partijtop is helder en defensief tegelijk. Bouchez stelde dat de partij “geen opportuniteit” wil bieden om de werking van de MR-fractie te “bekritiseren of in twijfel te trekken” door de familiale link met de minister-president. Barzin zelf benadrukte dat zij en Dilliès “langdurige en onafhankelijke” politieke trajecten hebben, maar dat die vandaag kruisen op een manier die vragen kan oproepen. Ze kiest, met steun van haar partij, voor “leesbaarheid” en voor het team.

De opvolging is meteen geregeld: Loubna Azghoud neemt de rol van fractieleider over. Daarmee probeert MR het verhaal af te ronden voor het kan ontsporen: een wissel aan de top, niet omdat er een probleem is vastgesteld, maar omdat men de discussie wil neutraliseren.

De bredere context: MR terug aan de macht na 22 jaar

De gevoeligheid rond deze stap hangt samen met het grotere politieke keerpunt in Brussel. MR maakt opnieuw deel uit van de Brusselse regering, na een afwezigheid van 22 jaar. In februari 2026 keert de partij terug in een coalitie met PS en Les Engagés. Het minister-presidentschap voor Boris Dilliès is daarbij meer dan een personeelsbeslissing: het is het symbool van die comeback en van de ambitie om het bestuur in Brussel een nieuwe koers te geven.

Net daarom ligt de lat voor geloofwaardigheid hoger. Wanneer een partij na lange oppositiejaren opnieuw in de cockpit kruipt, is de eerste test zelden inhoudelijk; die gaat vaak over stijl, ethiek en vertrouwen. Concreet: kan MR aantonen dat het bestuur “proper” kan verlopen, zonder de perceptie van vriendendiensten, gesloten circuits of onderlinge afspraken? De beslissing van Barzin wordt zo een signaal naar buiten toe dat het bestuur niet in de schaduw van familierelaties mag komen te staan.

Maar het is ook een erkenning van de politieke realiteit: in een coalitie met twee andere partijen volstaat één terugkerend integriteitsdebat om dossiers te vergiftigen. De stabiliteit van de nieuwe Brusselse ploeg is een strategisch belang, zeker nu de MR-terugkeer op zichzelf al veel aandacht trekt.

Schijn van belangenconflict: waarom perceptie in politiek soms zwaarder weegt dan regels

De kern van de zaak is niet dat Barzin en Dilliès formeel in dezelfde instelling dezelfde macht uitoefenen. Dilliès zit als minister-president in de regering; Barzin leidt (leidde) een parlementaire fractie. Dat zijn verschillende rollen met verschillende bevoegdheden. Precies dat vormt een belangrijk tegenargument: als de functies institutioneel gescheiden zijn, waarom zou dit dan problematisch zijn?

Toch draait het debat zelden enkel om formele bevoegdheden. In de Belgische politiek, en zeker in contexten waarin regeringen wisselen en nieuwe machtsverhoudingen ontstaan, is de “schijn” van belangenvermenging een terugkerende bron van wantrouwen. De redenering pro-Barzin-stap-opzij is dan ook: wie politieke schade wil vermijden, moet niet wachten tot er een concrete beslissing betwist wordt, maar moet voorkomen dat elke beslissing achteraf verdacht kan worden gemaakt.

En praktisch? Een fractieleider bepaalt mee de lijn van een partij in het parlement, onderhandelt, stuurt het ritme van de oppositie of de steun aan de regering, en is vaak het eerste aanspreekpunt in interne afstemming. Wanneer de echtgenoot tegelijk de regering leidt, kan elk contact, elke timing, elk compromis worden gelezen als “te dicht bij de macht” of “onder één dak geregeld”. Zelfs als dat niet klopt, kan de beschuldiging volstaan om het debat te domineren.

Het is precies dat scenario dat Bouchez wil ontwijken. Niet noodzakelijk omdat er misbruik dreigt, maar omdat het onderwerp op zichzelf al een hefboom wordt voor politieke tegenstanders en voor media-aandacht. Integriteit wordt dan een wapen: niet via bewezen fouten, maar via suggestie en twijfel.

Argumenten voor en tegen: integriteitssignaal of verkeerd precedent?

Voorstanders van de stap zien vooral winst in geloofwaardigheid. Door de combinatie van functies te doorbreken, toont MR dat het transparantie ernstig neemt. Het versterkt ook de autonomie van de parlementsfractie tegenover de minister-president: het parlement controleert de regering, en een fractieleider met een directe familiale band aan de regeringsleiding kan die controle, al is het maar in perceptie, afzwakken. In die logica is de beslissing een investering in bestuurlijke legitimiteit.

Maar er zijn even duidelijke tegenargumenten. Ten eerste: er bestond geen regel die Barzin verplichtte om te vertrekken. Als je toch opstapt, kan dat bij sommigen net de indruk wekken dat er “wel iets” moest zijn, een paradox die vaker voorkomt bij preventieve ethische ingrepen. Ten tweede: de beslissing kan gelezen worden als een impliciete norm dat partners van topfiguren zich moeten terugplooien, ook als ze zelf een zelfstandig mandaat en parcours hebben opgebouwd.

Dat raakt meteen een gevoelig punt: de impact op vrouwen in de politiek. In dit dossier is het de vrouwelijke politicus die plaatsmaakt nadat haar man een toppositie krijgt. Critici kunnen dat zien als een vorm van indirecte discriminatie: niet via een expliciet verbod, maar via sociale en politieke druk die vooral vrouwen treft wanneer macht in een koppel verschuift. Bovendien verliest de MR-fractie in het parlement een vrouwelijke fractieleider, wat in discussies over representatie mee kan doorwegen.

De vraag is dus niet alleen of dit “zuiver” is, maar ook wat het normaliseert. Als de norm wordt dat familiale banden automatisch tot terugtrekking leiden, dan komt men op een hellend vlak: hoeveel afstand is genoeg, en voor wie geldt die verwachting het sterkst?

Wat zegt dit over het nieuwe Brusselse bestuur, en wat zijn de risico’s op langere termijn?

Op korte termijn is de beslissing vooral bedoeld om ruis te vermijden. MR wil, als partij die na 22 jaar opnieuw mee bestuurt, niet dat het eerste hoofdstuk van die terugkeer geschreven wordt in termen van integriteitsdiscussies. In een coalitie met PS en Les Engagés is dat bovendien een vorm van interne verzekering: partners hoeven niet te vrezen dat parlementaire en regeringslijnen binnen MR door één gezinsband “te verweven” lijken.

Maar op langere termijn kan dit net nieuwe vragen oproepen. Want als politieke perceptie de maatstaf wordt, verschuift de lat voortdurend. Vandaag gaat het om een fractieleiderschap en een minister-presidentschap. Morgen kan het gaan om andere combinaties van mandaten en relaties, waarbij de oplossing minder evident is. In dat opzicht is de stap van Barzin tegelijk een pragmatische keuze en een testcase: hoe ver wil men gaan in het organiseren van afstand, zonder verkozenen te behandelen alsof privébanden hun mandaat per definitie verdacht maken?

Ook binnen MR zelf schuilt een evenwichtsoefening. Bouchez prees Barzins “plichtsbesef” en stelde tegelijk dat we in een wereld zouden moeten leven waarin persoonlijke relaties privé blijven. Dat is een opmerkelijke dubbele boodschap: normatief verdedigt men het recht op een privéleven, maar operationeel handelt men alsof de publieke arena dat recht niet toelaat. Dat spanningsveld zal niet verdwijnen, zeker niet in een mediacultuur waar politieke geloofwaardigheid vaak afhangt van symbolische keuzes.

Uiteindelijk draait het dossier-Barzin niet alleen om één functiewissel. Het gaat over de fragiele basis waarop vertrouwen in bestuur rust: niet enkel op regels en bevoegdheden, maar op interpretatie. En net omdat Brussel aan een nieuwe politieke fase begint, is de echte inzet of die interpretatie zich vertaalt in meer vertrouwen — of in een precedent waarbij de schijn voortaan even bindend wordt als de wet.

Claire. Delmarche

Claire Delmarche est née à Jette, a grandi à Forest et vit aujourd’hui à Saint-Josse.
Bruxelles, elle la traverse en tram, en vélo ou à pied, carnet en main et casque sur les oreilles. Formée à l’IHECS, passée par quelques rédactions « où on met plus de temps à remplir un tableau Excel qu’à écrire un article », elle a vite compris qu’elle serait plus libre en dehors des circuits classiques.

Claire aime les histoires à hauteur d’humain. Celles qu’on ne voit pas dans les grands JT. Elle écrit sur la vie des quartiers, les luttes sociales, les brasseries de quartier qui ferment, les collectifs citoyens qui s’organisent, les contradictions bruxelloises qu’on adore détester.

Bilingue (et brusseleir par adoption), elle jongle entre les langues comme entre les tramways de la STIB. Elle refuse la neutralité molle et préfère le regard juste, nuancé, sincère, même s’il dérange.

Membre fondatrice de informations.brussels, elle y signe des papiers bruts, tendres ou caustiques — mais toujours vrais.
Sa devise : « Écouter avant d’écrire. Et toujours relire à voix haute. »